Jest to efekt działania doboru naturalnego na naturalną zmienność cech dziedzicznych,zmiana w celu przystosowania do nowych warunków.

Wiecej informacji w tekście: Adaptacja motorem ewolucji

Amonity - amonitowane (Ammonoidea) to podgromada wymarłych głowonogów (Cephalopoda) o zwiniętej spiralnie skorupie. Stanowią ważne skamieniałości przewodnie, pozwalające określić wiek skał osadowych, w których są spotykane. Spotykane w skałach pochodzenia morskiego z okresu od dewonu do kredy. Zittel (1884) wyróżnia następujące rzędy amonitowatych:
Goniatitida (goniatyty) (dewon-perm)
Clymeniida (klimenie) (dewon)
Ceratitida (ceratyty) (perm-trias)
Lytoceratida (lytocerasy)
Phylloceratida (fyllocerasy)
Ammonitida (amonity właściwe) (jura, kreda)

Największe zróżnicowanie osiągnęły w okresie kredy. Wymarły z powodu zbyt daleko posuniętej specjalizacji oraz rozwoju konkurencyjnych grup.
W Polsce można je znaleźć m. in. w Tatrach, np. w skałach pod Ciemniakiem, w dewońskich Górach Świętokrzyskich i na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Patrz hasło Ewolucja człowieka

jest to istotna zmiana w budowie i funkcjonowaniu organizmów, podnoszący je na wyższy poziom rozwoju ewolucyjnego, umożliwiający opanowanie nowych środowisk.

Australopiteki (Australopitecithecinae) - najstarsze istoty ludzkie, pochodzące z wczesnego plejstocenu.

Najstarsze odkryte ślady naszych przodków prowadzą aż do trzeciorzędu (65 - 1,8 mln lat temu). W paleogenie ewoluowały naczelne (Primates), od nich pochodzą małpy wąskonose (Catarrhini). W neogenie żyły parapiteki (Parapithecus) i driopiteki (Dryopithecidae) - antenaci małp człekokształtnych (Pongidae). Około 14 mln lat temu żyły ramapiteki (Ramapithecus). Linia człowiekowatych (Hominidae) oddzieliła się od nich w pewnym momencie, nie wiadomo jeszcze kiedy, ale nie mniej niż 10 mln lat temu, a nastąpiło to w Afryce.
Pierwszą, i jedyną do niedawna, znaną człowiekowatą istotą dwunożną był Ardipithecus ramidus, znaleziony w latach 70. XX w., w Aramis (Etiopia). Jego szczątki pochodzą sprzed ok. 4,5 mln lat. W 2001 Yohannes Haile-Selassie z uniwersytetu Berkeley odkrył w Etiopii najstarszego przedstawiciela tego gatunku, którego nazwał Ardipithecus ramidus kadabba. Jest on datowany na 5,6 - 5,8 mln lat.

Ok. 4,5 mln lat temu pojawiły się także australopiteki, uważane za naszych bezpośrednich antenatów i ta data została uznana za początek paleolitu.
W 2000 Brigitte Senut i Martin Pickford odkryli w Kenii Orrorin tugenensis datowanego na 5,7 - 6,1 mln lat. Prasa nazwała go "człowiekiem milenijnym" ("Millennium Man"). Wydaje się, że był on bardziej zawansowany ewolucyjnie od ardipitakusa. Możliwe, że to odkrycie przesunie początek paleolitu o milion lat wstecz.
Równolegle z australopitekami, ok. 3,5 - 3,2 mln lat temu, żyły także kenyanthropus, odkryte w 1999 przez Meave Leakey nad jeziorem Turkana. 2,5 mln lat temu pojawiły się pierwsze osobniki gatunku homo.

Po ostatnich odkryciach przyjmuje się, że do hominidów należą: - Orrorin - Ardipithecus - Australopithecus (łącznie z Paranthropus) - Kenyanthropus - Homo

Australopiteki żyły 4,5 - 2 mln lat temu, początkowo we wschodniej Afryce, na terytorium Wielkich Rowów Afrykańskich (Great Rift Valley), tam naukowcy doszukują się kolebki ludzkości, później także w południowej Afryce. Charakteryzowały się mocnym uzębieniem, ale już krótkimi kłami i całkiem ludzkimi stopami o nieprzeciwstawnym paluchu, przystosowanymi do chodzenia w pozycji pionowej. Uzębienie wskazuje na to, że były najprawdopodobniej wszystkożerne. Obecna nasza wiedza o australopitekach pozwoliła na sklasyfikowanie ich w 7 grupach i chronologicznie występują w następującej kolejności:
1. Australopithecus anamensis
2. Australopithecus afarensis
3. Australopithecus africanus
4. Australopithecus aethiopicus (lub Paranthropus aethiopicus)
5. Australopithecus garhi
6. Australopithecus boisei (lub Paranthropus boisei)
7. Australopithecus robustus (lub Paranthropus robustus)

Wiecej informacji w dziale Antropogeneza

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z