W kladystyce to grupa organizmów mających wspólnego przodka.
W ujęciu ortodoksyjneym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc drzewo dychotomiczne pokrewieństw.

jest to sposób klasyfikacji oparty tylko i wyłącznie na pokrewieństwie. Kladystyka jako dziedzina nauki wyodrębniła się z systematyki organizmów żywych, ale obecnie jej metody bywają stosowane równierz w stosunku do języków czy memów.

Podstawowym pojęciem w kladystyce jest klad, czyli organizmy mające wspólnego przodka. W ujęciu ortodoksyjnym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc drzewo dychotomiczne. W praktyce rzadko udaje się udowodnić realność takich rozgałęzień ze wględu na powszechne w ewolucji zjawisko radiacji adaptatywnej.

W klasycznej systematyce grupy organizmów (taksony) mogą być:
monofiletyczne - dla każdych dwóch członków grupy zawarci są wszyscy ich wspólni przodkowie, dla każdego członka zawarci są wszyscy jego potomkowie. Np. ssaki
parafiletyczne - dla każdych dwóch członków zawarci są wszyscy ich wspólni przodkowie, jednak nie wszyscy potomkowie niektórych członków należą do grupy. Np. gady, ponieważ ptaki są potomkami organizmów zaliczanych do gadów, lecz same nie są zaliczane do gadów.
polifiletyczne - istnieje dwóch członków grupy, których wspólny przodek jest poza grupą. Np. "stałocieplne kręgowce latające" - nietoperze i ptaki mają oczywiście wspólnego przodka, który żył gdzieś w późnej erze paleozoicznej, jednak nie jest on zaliczany do "stałocieplnych kręgowców latających".

W kladystyce nie dopuszcza się grup polifiletycznych ani parafiletycznych, co jest postulatem skądinąd slusznym, ale trudnym do realizacji w praktyce - prowadzi do systematyki nadmiernie rozbudowanej, rewolucyjnie niezgodnej z dotychczasowo przyjętą, a więc mało użytecznej. Kladystyka stanowi teoretyczną podstawę współczej systematyki, ale praktyka często jest za nią daleko w tyle.

Klady siostrzane, czyli dwa najbliżej spokrewnione, charakteryzują się pewnymi cechami które dzieli się na plezjomorficzne (powstałe przed rozdzieleniem) i apomorficzne (powstałe po rozdzieleniu). Nazw "prymitywne" i "postępowe", które znaczą właściwie to samo, lecz były często nadużywane, lepiej unikać.

(łac. convergere - zbierać się) jest to rozwój podobnych form pod wpływem podobnych warunków.

Przykładem może być konwergencja ewolucyjna. Przykładem mogą być ryby i walenie. Żyjąc w środowisku wodnym rozwinęły podobnie opływowe kształty ciała, napędową płetwę ogonową i sterujące płetwy przednie.

jest to pogląd na pochodzenie życia na ziemi, które miałoby być skutkiem działania świadomej siły.

Był dominujący w Europie do czasu opracowania teorii ewolucji, która szybko zdobyła nad nim przewagę. Główną przyczyną była możliwość udokumentowania zgodności teorii ewolucji z wieloma faktami naukowymi.
Zwolennicy kreacjonizmu nigdy nie znaleźli podobnych faktów na potwierdzenie swoich poglądów. Ich wysiłek skierował się więc na podważanie ewolucjonizmu. Znalezienie faktów trudnych do wyjaśnienia przez teorię ewolucji miałoby dowodzić prawdziwości kreacjonizmu.

Więcej informacji w dziale Filozofia i pod adresem www.kreacjonizm.org.

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z