Skamieniałości przewodnie to skamieniałości charakteryzujące się wąskim zasięgiem stratygraficznym i szerokim zasięgiem geograficznym.
Przykładem takich skamieniałości są amonity, belemnity i konodonty.

Więcej informacji w dziale Paleontologia.

Powstawanie gatunków (ang. origin of species, inna nazwa specjacja - ang. speciation) to proces w wyniku którego powstają nowe gatunki.

Na osobniki w populacji jednego gatunku mogą oddziaływać czynniki takie jak bariery geograficzne lub różnice behawioralne. Prowadzi do powstawania w obrębie populacji izolowanych grup.
Z jednej puli cech gatunkowych (dziś powiedzielibyśmy genów) wyodrębniają się nowe, też podlegające prawom doboru naturalnego i dostosowane do lokalnych warunków środowiskowych.
Różnice pomiędzy grupami utrwalają się z czasem i mogą doprowadzić do izolacji rozrodczej i powstania nowych gatunków.

Mechanizmy powstawania gatunków zostały po raz pierwszy opisane przez Karola Darwina w książce O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego.

Więcej informacji m.in. w artykule Genetyczne podłoże zmian ewolucyjnych oraz Pojedyncza mutacja prowadzi do powstania nowej cechy.

Systematyka organizmów żywych to nauka zajmująca się badaniem różnorodności organizmów, klasyfikowaniem ich, katalogowaniem, opisywaniem. Systematyka umieszcza każdy organizm żywy w hierarchicznej strukturze jednostek zwanych taksonami.

Nie jest to jednak zaszeregowanie raz na zawsze ustalone - często dokonuje się rewizji taksonomicznych zmieniając rangę i wzajemne relacje taksonów zgodnie ze zmieniającym się stanem wiedzy na temat poszczególnych grup organizmów (a w szczególności na temat ich pokrewieństw).
Często jednocześnie egzystuje kilka alternatywnych "systemów" na danym poziomie, każdy uznawany przez inną grupę taksonomów. Widać to nawet na najwyższym poziomie, gdzie współistnieją przynajmniej trzy różne podziały całego świata żywego.
W bardziej tradycyjnych podziałach najwyższym taksonem jest królestwo lub "nadkrólestwo", w nowszych przyjmuje się podział na jeszcze wyższe jednostki - domeny.

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z