Sahelantrop jednak najstarszym hominidem?
W 2002 roku na łamach Nature opisano znalezioną w Czadzie czaszkę, odkrytą przez francuską wyprawę paleontologiczną na pustyni Dżurab w Toros-Menalla, w osadach późnego miocenu, sprzed 6-7 milionów lat.
Okaz TM 266-01-60-1, przezwany "Toumai" (imię nadawane tam dzieciom urodzonym u progu pory suchej, znaczy "nadzieja na nowe życie"), został oficjalnie nazwany Sahelanthropus tchadensis. Odkrywcy zaliczyli go do hominidów, co wzbudziło sporą sensację.
Byłby to nie tylko najstarszy dotąd poznany hominidy, bliski czasowi rozdzielenia się dróg ewolucji przodków ludzi i szympansów oraz goryli, ale na dodatek pochodził on z innego regionu niż uważana dotąd za kolebkę ludzkości Afryka Wschodnia i Południowa.
Nic dziwnego, że zabrali też głos sceptycy - sugerując np., że znalezisko może w istocie być czaszką samicy przodka goryla, a nie człowieka.
Podkreślano, że czaszka była silnie zdeformowana, a także kwestionowano wnioski dotyczące uzębienia, oparte częściowo na wielkości i kształcie zębodołów po niezachowanych zębach; sugerowano, że czaszka Toumai uzębieniem przypominała raczej samicę goryla niż hominidy. Masywny wał nadoczodołowy wskazuje jednak na męską płeć Toumai, a swoim kształtem przypomina postać tego wału u wczesnych praludzi.
Po trzech latach w Nature ukazały się kolejne dwa artykuły na temat sahelantropa.
W pierwszym opisano dalsze szczątki sahelantropa z tego samego odsłonięcia (TM 247, TM 266, TM 292), w tym żuchwę, kły (małe, jak u hominidów, nie ostrzące się o siebie) i inne zęby (grubość szkliwa także nawiązuje do późniejszych hominidów).
W drugim przedstawiono komputerową rekonstrukcję czaszki TM 266-01-60-1, eliminującą pośmiertne deformacje (zob. rysunki). Zdaniem badaczy wirtualny Tomai potwierdza słuszność zaliczenia go do hominidów. Otwór potyliczny (którym z czaszki wychodzi rdzeń kręgowy) jest położony na spodniej powierzchni czaszki, a nie z tyłu, jak u goryli czy szympansów. Wskazuje to na spionizowaną, dwunożną postawę sahelantropa (choć naukowcy czekają na niezależne potwierdzenie tej hipotezy przez znaleziska miednicy i kończyn dolnych).
Oznaczałoby, że dwunożna lokomocja zaczęła się rozwijać od początku naszej linii rodowej. Podejrzewano zresztą wcześniej, że już wspólny przodek człowieka i afrykańskich małp człekokształtnych mógł być częściowo dwunożny (a szympansy i goryle wtórnie wróciwszy do podpierania się rękami zaczęły się podpierać kłykciami zamiast spodem dłoni jak większość małp).

|