Archeopteryks - pół dinozaur, pół ptak.
Organizm znany już od XIX wieku.
Repliki kilku niezwykle dobrze zachowanych okazów upiększają wiele muzeów na świecie. Dzięki wapieniom Solnhofen - jednemu z najlepiej znanych laggerstaten, mogliśmy poznać dokładną budowę kośćca "przodka ptaków".

Czy więc opublikowanie w roku 2005 opisu (1) kolejnego szkieletu mogłoby nas czymś zaskoczyć?
Jak najbardziej.

Nowy okaz jest najlepiej zachowanym z wszystkich dotychczas znalezionych. Z powodu zamieszania w klasyfikacji wszystkich znanych okazów "praptaków" autorzy zaniechali w przypadku okazu z Thermopolis, klasyfikacji do poziomu gatunku. Nie ulega jednak wątpliwości, że mamy do czynienie z kolejnym, a dokładniej dziesiątym, szkieletem archeopterygida.

Jedną z ciekawszych nowych informacji wydaje się być potwierdzenie obecności nieco rozrośniętego drugiego palca stopy, wyglądającego jak miniaturka "zabójczego pazura" deinonychozaurów. Pierwszy palec natychmiast wcale nie jest zakrzywiony do tyłu, co wskazuje, że w najlepszym wypadku archeopteryks był fakultatywnym arborealem.
Jeszcze ciekawiej mają się sprawy z umiejscowieniem archeopteryksa na drzewie rodowym.
Drzewo opublikowane w powyżej cytowanej pracy, wskazują na polifiletyczność ptaków, stawiając prawdziwe ptaki w obrębie dromeozaurów, a archeopteryks i rahonavis tworzą grupę siostrzaną do deinonychozaurów.

Zdaje się więc, że choć ciągle przybliżamy się do ustalenia prawdziwego pokrewieństwa między konkretnymi grupami teropodów, to jednak dalej Ziemia zazdrośnie strzeże swoich tajemnic.

Na koniec kilka zdjęć "praptaka z Thermopolis":
http://pharyngula.org/images/archaeop_1_lg.jpg
http://pharyngula.org/images/archaeop_2_lg.jpg
http://pharyngula.org/images/archaeop_3_lg.jpg

Cytowana praca: Mayr, G. et al. 2005. A Well-Preserved Archaeopteryx Specimen with Theropod Features. Science 310 (5753): 1483 - 1486.

Dawid Mazurek