Karol Sabath   
7.VIII.2004    
  

Zachowanie

Latimerie zamieszkują głębokie (przeważnie 150-700 m) wody oceaniczne na afrykańskim skłonie kontynentalnym i u podnóża wysp (Komorów i Sulawesi).

Dzień spędzają niemal bez ruchu chroniąc się przed drapieżnikami, np. dużymi rekinami, w podmorskich jaskiniach na głębokości około 200 m, gdzie cętkowane ubarwienie maskuje ryby na tle ciemnych skał porośniętych jasnymi muszlami małży czy gąbkami.
W jednej jaskini może przebywać nawet kilkanaście latimerii.

O zmierzchu ryby wypływają na żer, pokonując do świtu nawet 8 km powoli płynąc parę metrów nad dnem - są nocnymi drapieżnikami, polującymi przy dnie na rozmaitą zdobycz (głębokowodne ryby, w tym rekiny i latarniki, oraz głowonogi), lokalizowaną być może także z pomocą narządu elektrorecepcyjnego w pysku.
Ofiary zasysają do paszczy, w czym pomaga im mechanizm pompy gardzielowej oraz staw śródczaszkowy. Osobliwym zwyczajem latimerii jest "stanie na głowie" nad dnem - obserwowano ryby przybierające taką pionową postawę w toni wodnej na parę minut. Zapewne w tej pozycji przeczesują dno narządem rostralnym pod kątem obecności potencjalnej zdobyczy.

Ryby głębokowodne znajdowane w żołądkach latmerii: Coranthus, Polymixia i Dianthus

Liczebność

Latimeria jest wpisana na międzynarodową listę gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES).

Latimerie zamieszkują po kilka niewielkie podmorskie jaskinie. Szacując liczbę okazów na jaskinię i liczbę jaskiń wokół Wysp Komorskich (gdzie co roku rybacy przypadkowo łowią kilka-kilkanaście tych chronionych ryb; od 1938 roku do końca XX wieku odnotowano złowienie ok. 200 sztuk) oszacowano ich tamtejszą liczebność na kilkaset sztuk.

Ponadto niedawno potwierdzono istnienie populacji południowoafrykańskiej (kilkadziesiąt osobników) i indonezyjskiej. Być może latimerie żyją też u wybrzeży Madagaskaru i Afryki Wschodniej, gdzie bywają łowione.
Można jednak przyjąć, że populacja dorosłych latimerii jest rzędu tysiąca osobników (młode są bardzo rzadko obserwowane).
Nie udaje się ich hodować w niewoli.

Karol Sabath z modelem latimerii w Muzeum Ewolucji PAN.