Większość cech uważanych za typowo ludzkie ma swoje początki w ewolucji australopiteków (Australopithecus - "południowa małpa").
Dotyczy to przede wszystkim pionowej postawy i dwunożnego sposobu poruszania się oraz uzębienia. Rozwój mózgu oraz zachowań społecznych i narzędziowych przyspieszył już po wyodrębnieniu się spośród australopiteków rodzaju ludzkiego (Homo).
Kolejne zmiany budowy czaszki, polegały przede wszystkim na redukcji części twarzowej kosztem zwiększającej swą pojemność mózgoczaszki. Doskonalenie mózgu, a zarazem zwolnienie rąk od funkcji lokomotorycznych dały w efekcie wzrost umiejętności narzędziowych. Rozwój kultury i świadomości związany był najprawdopodobniej z pojawieniem się w większym mózgu (u Homo habilis już ponad 800 cm³) świadomości typu refleksyjnego i powstaniem typowo ludzkich potrzeb, takich jak potrzeba posiadania uogólnionego modelu świata i sensu życia.

Dalsze zwiększenie wielkości puszki mózgowej i rozwój obszarów korowych związanych z funkcją mowy, pozwoliło na powstanie mowy asyntaktycznej (bez składni i gramatyki) i wytworzenie złożonej kultury duchowej. Sprzężenie pomiędzy rozwojem zachowań narzędziowych i społecznych, a rozwojem mózgu, zaowocowało w górnym paleolicie powstaniem rozwiniętych systemów religijnych, zaś związek pomiędzy ewolucją partii korowych mózgu, odpowiadających za czynności ruchowe i funkcje mowy, doprowadził do przekształcenia mowy asyntaktycznej w syntaktyczną. Końcową fazą procesu uczłowieczania było przejście na gospodarkę wytwórczą (neolityczna rewolucja rolnicza), urbanizacja i pojawienie się pisma.

<= Wielka Brytania, MiNr 909 (10.02.1982)

=> Kuba, MiNr 3898 (30.01.1996)

Charles Robert Darwin (1809-1882), angielski przyrodnik, twórca teorii ewolucji, zwanej darwinizmem. Bogate zbiory botaniczne i zoologiczne, które zebrał podczas wyprawy dookoła świata w 1831 stały się podstawą do opracowania dzieła "O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego". Według Darwina to dobór naturalny jest najważniejszym czynnikiem nadającym kierunek zmienności organizmów, co oznacza, że w walce o byt przetrwają tylko osobniki najsprawniejsze, które przekazując potomstwu cechy przystosowawcze, wzmacniają gatunek w kolejnych pokoleniach.

Palau, MiNr 1645(15.03.2000)

Trzy etapy ewolucji stopy - od małpy do człowieka.Początki antropogenezy sięgają prawdopodobnie schyłku epoki miocenu, kiedy rozpoczęło się przejście pierwszych istot człekokształtnych od nadrzewnego do naziemnego trybu życia, co z czasem umożliwiło wykorzystanie rąk, dotychczasowego narządu ruchu, do nowych czynności, m.in. używania narzędzi. Inną konsekwencją odmiennego trybu życia były zmiany anatomiczne, takie jak przekształcenia uzębienia i dostosowanie szkieletu oraz stóp do postawy wyprostowanej.

Kuba, MiNr 4106 (15.05.1998)

Znalezisko wczesnej małpy człekokształtnej (hominoida) z Koru w Kenii opisał w 1933 r. Anglik A. T. Hopwood i nadał mu - po szympansie imieniem Consul, ulubieńcu londyńskiego ZOO - nazwę Proconsul africanus.
W latach 30. i 40. XX w. Louis Seymour Bazett Leakey i jego żona Mary Douglas Nicol Leakey odkryli nad Jeziorem Wiktorii (Kenia) liczne szczątki tych wczesnych małp człekokształtnych pochodzące z wczesnego miocenu (ok. 25-22,5 mln lat temu.
Proconsul (a także Dryopithecus), to kopalne małpy człekokształtne z podrodziny driopiteków (Dryopithecinae), żyjących ok. 25-14 mln lat temu w południowej Europie, Azji i Afryce.
Cechy anatomiczne prokonsuli, zwłaszcza uzębienia i kończyn, pozwalają przypuszczać, że od małp tego typu wzięły początek linie ewolucyjne wiodące ku afrykańskim hominoidom, a więc był on formą wyjściową dla współczesnych małp człekokształtnych i człowieka.
Proconsul był zwierzęciem czworonożnym, przebywał zarówno na drzewach, jak i na powierzchni ziemi. Posiadał równej długości kończyny przednie i tylne, czaszkę o lekko wypukłej kości czołowej ze słabo wykształconymi wałami nadoczodołowymi oraz zęby, typowe dla małp odżywiających się głównie owocami. Ponieważ owoce zawierają mało białka, Proconsul prawdopodobnie uzupełniał je innym pokarmem.
Driopiteki wywodzą się z wcześniejszych afropiteków (Afropithecinae), do których należał m.in. wczesnomioceński keniantrop (Kenyanthropus) z Kenii, i z których powstały także siwapiteki (ramapiteki) - mioceńskie małpy człekokształtne niegdyś uważane za najstarsze człowiekowate, a obecnie - za przodków orangutanów.

Wspólnota Afryki Wschodniej, MiNr 167 (2.05.1967)

Najlepiej zachowana czaszka Proconsul africanus (sprzed 17,5 mln lat) wydobyta przez Mary D. N. Leakey w 1948 roku na wysepce Rusinga na Jeziorze Wiktorii (Kenia).
Zbiory: National Museums of Kenya (nr inw. KNM-RU 7290).
Proconsul africanus był małpą człekokształtną wielkości niewielkiego szympansa, żyjącą ok. prawie 20 mln lat temu.

Uzbekistan, MiNr 442 (10.05.2002)

Proconsul maior (dawniej Dryopithecus maior), to największy z trzech gatunków prokonsuli (osiągał wzrost współczesnego goryla), żyjący w miocenie (20-15 mln lat temu) na terenie wschodniej Afryki.
Budowa kończyn pozwala przypuszczać, że Proconsul poruszał się na czterech nogach, choć pewne cechy anatomiczne stopy wskazują na możliwość przekształcenia się jej w stopę ludzką.

MiNr 1634 (15.03.2000

Czaszka driopiteka (podpisana przekręconą nazwą "Diapithicine") sprzed ok. 8 mln lat temu, z czasów ostatniego wspólnego przodka człowieka i szympansa. Palau,