Uzbekistan, MiNr 444 (10.05.2002)

Homo erectus (dosłownie "człowiek wyprostowany", zwany początkowo Pithecanthropus erectus) to pierwszy hominid, który opuścił Afrykę.
Wszystkie znane gatunki hominidów starsze niż 2 mln lat są wyłącznie afrykańskie, a konkretnie pochodzą z Afryki na południe od Sahary - nigdzie poza Afryką nie występują ani australopiteki, ani trzy wczesne gatunki Homo (H. habilis, H. rudolfensis ani H. ergaster, choć do tego ostatniego zbliżone są znaleziska z Gruzji opisane jako Homo georgicus).

Homo erectus opanował dalekie obszary Azji, jak sugerują to datowania najnowszych znalezisk z Gruzji, oraz nieco mniej pewne z Jawy i Chin, już prawie 2 mln lat temu. Podobne formy przetrwały jeszcze co najmniej do 0,3 mln lat temu i występowała poza Azją także w Afryce i Europie.
Homo erectus wykazuje pewne zróżnicowanie geograficzne, zdumiewające jest natomiast, jak niewielkie różnice występują między najwcześniejszymi a najpóźniejszymi reprezentantami tego gatunku.

Kambodża, MiNr 2260(25.10.2001)

Homo erectus odznaczał się charakterystyczną długą i niską mózgoczaszką o pojemności 750-1225 cm3, wydatnymi wałami nadoczodołowymi i silnie prognatyczną twarzą. Zarówno żuchwa, jak i twarzoczaszka były masywniejsze niż u człowieka współczesnego. Umięśnienie głowy było dość rozbudowane, ale brak już grzebienia strzałkowego typowego dla australopiteków masywnych.
Budową kończyn i tułowia prawdopodobnie nie różnił się od człowieka dzisiejszego, ale był bardziej grubokościsty. Był pierwszym hominidem o beczkowato (a nie piramidalnie) uformowanej klatce piersiowej, która górą rozszerza się, by pomieścić płuca, a u dołu zwęża się, obejmując niewielką strefę trawienną.
Mały przewód pokarmowy wystarczał do przetwarzania łatwo strawnego i wysokoenergetycznego pokarmu, jakim jest mięso, tłuszcz i szpik kostny.
Miał też zęby wyraźnie mniejsze niż u australopiteków i Homo habilis, chociaż żuchwa była nadal grubokoścista i pozbawiona bródki. Poruszał się w pozycji wyprostowanej i miał ok. 150 cm wzrostu.

Palau, MiNr 1635 (15.03.2000)

Pitekantrop żył w grupach rodzinnych na otwartych sawannach leśnych. Opanował zapewne krzesanie i przechowywanie ognia, uprawiał myślistwo i zbieractwo. Był twórcą kultur pięściakowych i narzędzi wykonywanych z odłupków (kultura szelska i aszelska). Razem z najstarszymi szczątkami znajdowane są jedynie proste kamienne narzędzia.
Bardziej skomplikowane (dwustronnie obrobione pięściaki) zaczęły pojawiać się w warstwach liczących ok. 1,5 mln lat, ale w ciągu następnego miliona lat nie nastąpił pod tym względem właściwie żaden postęp.

Indonezja, MiNr 1306 (31.08.1989)

Czaszka Sangiran 17 Homo erectus odkryta w Sangiran nad rzeką Solo (środkowa Jawa) przez Towikromo 13 września 1969 roku, a opisana w 1971 przez Sastrohamidjojo Sartono jako Pithecanthropus erectus (Pithecanthropus VIII).
Czaszka ta, o pojemności ok. 1000 cm3, jest datowana bardzo wcześnie, bo na ok. 1,66 mln lat temu. O ile wiek jej jest ustalony prawidłowo, byłaby ona jednym z najstarszych znalezisk szczątków Homo erectus w Azji.

W Sangiran znaleziono też kamienne narzędzia odłupkowe, które mógł wytwarzać Homo erectus, choć są zapewne późniejsze. Mogą one dokumentować przetrwanie Homo erectus na Jawie nawet do górnego plejstocenu (na prezentowanym znaczku pokazana jest też grupa przedstawicieli Homo erectus podczas polowania na jelenia).

Najsłynniejszym znaleziskiem antropologicznym z terenu Jawy są szczątki tzw. "człowieka jawajskiego".
Sklepienie czaszki (Pithecanthropus I, 1891 r.) i kość udowa (1892 r.) wczesnego hominida zostały odkryte w Trinil (Trinil 2), w trakcie poszukiwań przeprowadzonych w latach 1891-1893 roku przez Eugene Dubois, holenderskiego lekarza pracującego dla kolonialnej Królewskiej Holenderskiej Armii Indii Wschodnich i nazwane przez niego (w publikacji z 1894 r.) Pithecanthropus erectus (dosłownie: "małpolud wyprostowany").
Odkrycie to wywołało pod koniec XIX w. gorącą dyskusję na temat ewolucji człowieka. Przez większość naukowców człowiek jawajski został uznany brakujące ogniwo łączące człowieka współczesnego z małpami.

Uzbekistan, MiNr 443 (10.05.2002)

Homo erectus modjokertensis (dawniej tzw. człowiek z Jawy III, Homo modjokertensis, później także Pithecanthropus modjokertensis).
Jego nazwa pochodzi od stanowiska Modjokerto (koło Sangiran na środkowej Jawie), gdzie w latach 1936 i 1939 G. H. R. Koeningswald w warstwie formacji Djetis (dolny plejstocen, ok. 1,9 mln lat) odkrył czaszkę dziecka i inne szczątki przedstawicieli tego gatunku.Homo modjokertensis żył we wschodniej i środkowej części Jawy. Mierzył ok. 160-170 cm wzrostu i wytwarzał jeszcze dość prymitywne narzędzia kamienne.

Chiny, MiNr 2380 A (2.08.1991)

Homo erectus pekinensis (dawniej Sinanthropus pekinensis), tzw. człowiek z Czoukoutien (Zhoukoudian). Stanowisko I w pobliżu tej miejscowości (40 km na południowy zachód od Pekinu) to wapienna jaskinia o szerokości 50 i głębokości ok. 175 m, do której wejście znajduje się na wysokości 50 m. Od 1921 roku odkryto tu resztki 15 osobników. Do 1927 roku znane były tylko 3 zęby trzonowe, które kanadyjski antropolog Davidson Black zaliczył do nowej formy naczelnych i nazwał Sinanthropus pekinensis (485-400 tys. lat temu).

Kuba, MiNr 1283 (31.03.1967)

i MiNr 4067 (30.10.1997)

Podczas wykopalisk w 1955 roku wydobyto z Dolnej Jaskini Czukutien ponad 8000 m3 ziemi.

W wyniku badań chińskich antropologów, pod kierunkiem takich uczonych jak prof. Chung-Chien Young (Yang Zhongjian), a zwłaszcza Wen-chung Pei (Pei Wehzhong), zgromadzono liczne kaloty (sklepienia czaszek), żuchwy i inne kości.