falszerstwa | serwis ewolucyjny

Słowa kluczowe: datowanie, ewolucjonizm, kreacjonizm, dowody ewolucji, Wszechświat

Ile warte są argumenty zwolenników młodej Ziemi?

Dave E. Matson
tłumaczył Arkadiusz Kabała
tekst z archiwum Talk.Origins
27.XII.2004

Dowód nr 8: Biorąc pod uwagę tempo rozszerzania się niektórych gromad gwiezdnych, nie mogą one podróżować dłużej niż kilka tysięcy lat.

8. Bez podania bliższych szczegółów, mogę tylko snuć domysły co do natury argumentu Dr. Hovinda. W takiej formie w jakiej jest on napisany powyżej, pozostaje on dość zagadkowy.

Jestem przekonany iż niektórzy kreacjoniści wysuwali już argumenty że wiele gwiazd, znajdujących się w typowych gromadach kulistych opuszcza je, limitując tym samym wiek gromady do określonego czasu, nim ulegnie ona rozpadowi.
Taki argument może zdradzać porażającą ignorancję w temacie gromad kulistych. Taka gwiazda czasowo opuszcza centralny obszar gromady, zwalnia, zmienia kierunek poruszania się I przelatuje przez centrum na drugą stronę.
Tak więc gwiazda porusza się w tę I z powrotem przez centrum gromady. Takie skupisko nie ulega ekspansji.

Istnieją gwiezdne skupiska, które są luźnymi grupami gwiazd, poruszających się wystarczająco szybko by przezwyciężyć wzajemne przyciąganie.
Jednak nie ma szczególnego powodu by wierzyć iż takie grupy pozostają razem przez długi okres czasu!

Gromady gwiazd prezentują jednak fascynujący dowód zaawansowanego wieku! By w pełni zrozumieć szczegóły tego dowodu, należałoby przeczytać Darympla (1991, strony 365-375) lub sięgnąć po dobry tekst z astronomii.

Zacytuję Dr. Alana Haywarda, by podsumować zasadniczą ideę:
[Naukowe] techniki pozwoliły astronomom określić czas życia dla każdego określonego typu gwiazd. Odkryli oni, dla przykładu, iż najgorętsze i najjaśniejsze niebieskie gwiazdy są obdarzone ilością energii wystarczającą im jedynie na parę milionów lat, podczas gdy chłodniejsze czerwone gwiazdy mogą istnieć wiele miliardów lat.
Pamiętając o tym, zwróćmy teraz uwagę na najbardziej zaskakujący fakt dotyczący gromad gwiezdnych...
Niektóre gromady składają się z gwiazd o różnych długościach życia, od najkrótszego do najdłuższego. Niektóre zawierają wszystkie za wyjątkiem najbardziej krótkotrwałego typu. Niektóre zawierają wszystkie za wyjątkiem bardzo I umiarkowanie krótkotrwałych. I tak dalej, aż do tych gromad które składają się wyłącznie z okazów długożyjących.
Lecz nigdy nie znajdziemy gromady bez przedstawicieli gwiazd długożyjących. Te brakujące zawsze pochodzą z przedziału gwiazd krótkotrwałych. Możemy spojrzeć na dane każdej gromady I powiedzieć "ta gromada zawiera tylko gwiazdy o okresie istnienia dłuższym niż x lat", gdzie x ma różną wartość dla każdej gromady.
(Hayward, 1985, str. 103)

Idea jest prosta. Na początku, gdy powstaje gromada gwiazd, jak można się spodziewać składa się ona z różnej ilości gwiazd różnego typu. W miarę starzenia się, pierwsze gwiazdy które zanikają są gwiazdami najbardziej krótkotrwałymi, rozrzutnie gospodarującymi swoją energię masywnymi gigantami, w ślad za nimi idą kolejne gwiazdy krótkożyjące, do czasu aż w naprawdę starych gromadach pozostaną już tylko bardzo najstarsze, czerwone gwiazdy.

Pisząc bardziej technicznie, powyższy fakt ma odbicie na wykresie Hertzsprunga-Russella (H-R). Pionowa oś wykresu oznacza jasność gwiazdy, zaś pozioma - temperaturę jej powierzchni, która określa barwę gwiazdy. Gdy na wykres naniesiemy gwiazdy, rozkład punktów nie okaże się losowy, lecz ułożą się one w znaczące grupy.
Wykres przedstawia zdumiewająco wiele informacji. "Istnienie fundamentalnie różnych typów gwiazd jest pierwszą lekcją jaka wypływa z wykresu H-R. ... Wykres H-R świadczy [także] o zrozumieniu cyklu życiowego gwiazdy: jak się rodzą I dojrzewają, co się dzieje gdy giną" (Kaufmann, 1994, str. 353).
Nikt by nie odgadł iż tak wiele informacji może być zawartych w czymś tak prostym jak wykres H-R! (Nic nie szkodzi jeśli się pogubiłeś, ten temat wymaga nieco nauki. Próbuję tylko zmontować ogólny obraz.)

Okazuje się iż większość naniesionych na wykres gwiazd układa się w przekątną linię, zwaną ciągiem głównym. Gwiazdy ciągu głównego to gwiazdy które spalają swoje podstawowe paliwo, czyli wodór. Dla typowej gwiazdy jest to stan stabilny i towarzyszy jej przez większą część jej życia. Stąd bierze się przyczyna dla której punkty reprezentujące najbardziej losowo wybrane gwiazdy trafiają na linię ciągu głównego. Gdy gwiazda wyczerpie swoje podstawowe paliwo, jej punkt schodzi z linii ciągu głównego na wykresie H-R. Tu właśnie leży klucz.

Gdy naniesiemy dużą ilość losowo dobranych gwiazd na wykres H-R, otrzymamy wszystkie wzory powiązane z tym wykresem. Jednakże gdy naniesiemy nań tylko gwiazdy z gromady, zaistnieje prawdopodobieństwo że uformowały się one w czasie gdy powstawała gromada, otrzymamy coś odmiennego. Superciężkie, pożerające gaz gwiazdy, które spalają najpierw swoje podstawowe paliwo, są pierwszymi które opuszczą ciąg główny.
Gdy naniesiemy punkty gwiazd z w miarę młodej gromady, w miarę jej starzenia się odkryjemy że tylko najcięższe gwiazdy, które zwykle znajdują się na jednym końcu wykresu ciągu głównego, opuściły go.
Ciężkie gwiazdy, które nieco wolniej spalają swoje paliwo, są następnymi którym kończy się wodór. Konsekwentnie, gdy naniesiemy gwiazdy z gromady która jest nieco starsza niż powyższa, zauważymy że masywne gwiazdy nie znajdują się już w obrębie ciągu głównego.
Następne w kolejce do opuszczenia ciągu będą gwiazdy umiarkowanie ciężkie, I tak dalej, aż do chwili gdy pozostaną na nim tylko te najlżejsze. By coś z tego zrozumieć, potrzebujemy kilku dodatkowych wskazówek.

Im gwałtowniej gwiazda wypala swoje paliwo, tym jest gorętsza, zaś im jest gorętsza tym bardziej jej kolor przesuwa się w stronę błękitu. Im cięższa jest gwiazda ciągu głównego, tym wyższą uzyskuje temperaturę.
Można teraz zrozumieć dlaczego niebieskie gwiazdy schodzą z ciągu jako pierwsze, zaś małe, czerwone, pozostają na nim aż do końca. To naturalna konsekwencja ich wieku. Powiążmy to teraz z wykresem.

Ciąg główny, czyli ukośna linia na wykresie H-R, nie tylko reprezentuje gwiazdy wypalające swoje pierwotne paliwo wodorowe, lecz także sortuje je pod kątem wagi. Z różnych przyczyn, im cięższa jest gwiazda, tym dalej odsuwa się od końca linii ciągu głównego. (Mówiłem, wykres ten ukrywa wiele informacji!)
Tak więc, startując od końca ciągu głównego w którym umieszczone są małe czerwone gwiazdy, im starsza gromada tym szybciej jej gwiazdy schodzą z ciągu głównego. Gwiazdy zaczną dryfować w prawo, opuszczając ciąg główny. Określając w którym miejscu znajduje się punkt odłączenia astronomowie mogą oszacować wiek całej gromady.
Taki schemat zawarty w gromadach gwiazd, jaki ujawnia wykres, ma tylko jedno rozsądne wytłumaczenie. Te gromady się zestarzały! Amen, braciszku Benie!

Gdyby wszystkie gromady zostały stworzone niedawno jako boski kaprys, każda kombinacja gwiazd byłaby równie uzasadniona jak każda inna. Gromady gwiazd pozbawione tych małych, czerwonych z końca ciągu głównego byłyby równie sensowne co gromady reprezentujące jedynie środek ciągu, który zawiera tylko białe i niebieskie gwiazdy.
Ilość możliwych kombinacji jest praktycznie nieskończona, kreacjoniści muszą zatem wytłumaczyć dlaczegóż Bóg zdecydował się na mało prawdopodobny, lecz konkretny obserwowalny przez nas wzór, który wprost sugeruje upływ całych epok? Czy wierzą w zwodnicze bóstwo?

Skoro [powyższe] opiera się na ogromnej ilości doświadczeń, wydaje się to nieuniknione, chyba że przygotujemy się do wypisania do kasacji niezwykłego rozłożenia typu gwiazd w gromadach jako najzwyczajniej przypadkowego. Szanse na to obliczono na niezliczone miliony do jednego.
(Hayward, 1985, str.104)

Podsumowując, niezwykły rozkład gwiazd w gromadach jest wynikiem upływu bardzo długiego czasu. Pomiędzy najstarszymi gromadami gwiazd istnieją gromady kuliste które mogą liczyć sobie nawet powyżej 10 miliardów lat! (Chaisson and McMillan, 1993, str.411).
Gromady gwiezdne (zwłaszcza gromady kuliste) są zdecydowanie dowodem na rzecz starego wszechświata niż argumentem przemawiającym na korzyść jego młodego wieku.

autorzy: Katarzyna Adamala Karol Sabath