I tyle. Cały darwinizm zawarty jest w tych kilku spostrzeżeniach, założeniach i faktach. Ich prostota urzeka tych, którzy chcą zrozumieć otaczający nas świat, ale i przeraza tych, którzy chcą, by to świat stosował się do ich wyobrażeń. To prawda, świat darwinowski może czasem budzić trwogę, bo jest to świat powszechnej walki i powszechnego egoizmu (choć współczesny darwinizm rozważa - i wyjaśnia - przypadki altruizmu i poświecenia).
Sam Darwin czuł nieraz lęk przed odkrywanymi prawdami, mówiąc że przykład bezdusznego okrucieństwa pasożytniczych os zwanych ichneumonami (które składają jaja w ciele owadów, ale czynią to tak, by rozwijające się larwy nie uszkadzały głównych układów życiowych gospodarza i by mogły jak najdłużej pożerać go żywcem od środka) odbiera mu wiarę w dobrotliwego stwórcę świata. Podobnie jak widok kota bawiącego się myszą.

Ale ichneumony i koty istnieją naprawdę, a sam fakt, że ich zachowania budzą nasz opór świadczy, że zrozumienie świata nie oznacza wcale aprobaty dla wszystkich jego przejawów. "Badaj przyrodę i rób na odwrót" powiedział kiedyś Huxley, równie jak Darwin przejęty ponurymi konsekwencjami odkrywanej rzeczywistości i równie przekonany, że nasz zwierzęcy rodowód nie oznacza zgody na całe to biologiczne dziedzictwo.

Nauka nie podlega regułom demokratycznym. Współczesny ewolucjonizm jest dziełem jednego człowieka (a raczej dwóch, bo Alfred R. Wallace, równorzędny Darwinowi, zawsze pozostawia w jego cieniu). W połowie XIX wieku Darwin miał przeciwko sobie prawie wszystkich - choć wśród naukowców literalnych kreacjonistów już prawie nie było. W roku 1859, gdy ukazało się "O powstawaniu gatunków" Darwina wsparło zaledwie kilku ludzi - ale za to jakich! (Charles Lyell - ojciec geologii, najwybitniejszy botanik - Joseph Hooker, wybitny antropolog John Lubbock, wspomniany już Thomas Huxley, Herbert Spencer).
Z każdym rokiem szeregi darwinistów się powiększały, a zastępy jego przeciwników topniały. Już po dziesięciu latach trudno było wśród przeciwników znaleźć zdeklarowanych kreacjonistów, w ciągu jednego pokolenia wymarli praktycznie wszyscy. Jeden z niewielu o w miarę uznanym nazwisku, Philip Gosse, w swej osobliwej książce "Omphalos" (czyli "Pępek") opisywał Stworzenie, w którym Bóg powołał do życia wszystkie gatunki z udawanymi - z konieczności - śladami przeszłości: Adam i Ewa mieli już pępki (ślad po "narodzinach" z nieistniejących rodziców), drzewa miały słoje przyrostów rocznych, a skały od razu zaopatrzone były w skamieniałości - ślad dawnych mórz, których nigdy nie było. Gosse rozpatrywał też problem pasożytów wewnętrznych, nieodmiennie towarzyszących pierwotnym ludziom, ale trudnym do wyobrażenia u Pierwszej Pary na Ziemi.

Dziś ewolucjonizm jest w rozkwicie - przez wielu uważany jest nawet za naukę XXI wieku (tak jak fizyka była nauką wieku XX). Jest już nie tylko zwornikiem biologii - wkracza do takich dziedzin jak psychologia, socjologia, ekonomia, informatyka, nawet kosmologia ("dobór naturalny" Wszechświatów Lee Smolina). Dziś już nie tylko biologii nie da się zrozumieć bez odwołania do ewolucji - nie da się zrozumieć po prostu współczesnego świata i współczesnej nauki. Całej nauki.

Nie piszę tego by bronić Darwina przed panem Orzechowskim - nawet jeśli ma on więcej "ognia wewnętrznego". Za tym ostatnim stoi milcząca i wroga "liberałom" większość, która głosowała w ostatnich wyborach. Polityk jest od tego, by reprezentować interesy tej większości (mniejszości zresztą też, a czym nieraz zapomina), ale nie od rozstrzygania prawd naukowych (które - niemal zawsze - są dziełem liberalnej mniejszości).
Gdy urzędnik obwieszcza, że ewolucja jest kłamstwem, ale jej nie wycofa z podręczników, to znaczy że dopuszcza nauczanie nieprawdy. Może jednak będzie konsekwentny, i wtedy nasze dzieci na jakiś czas nie będą uczone tych miazmatów. Myślę, że to przeżyją, zwłaszcza że są ciekawe (a źródeł wiedzy nie brakuje) i lubią dinozaury, a ich dziejów nie da się bez ewolucji opisać.
W końcu, można też zorganizować tajne komplety, a nawet - myśląc pozytywnie - potraktować to jako naszą atrakcję turystyczną, która na trzy lata zapewni dopływ tak potrzebnych krajowi dewiz.

Tekst ukazal sie w tygodniku Nesweek nr 43 z 29.X.2006: 74-78