 Herbert Spencer
Urodził się w 1820 roku.
Angielski filozof i ewolucjonista.
Jest twórcą terminu "ewolucja" " (w zastosowaniu m.in. do "transformizmu biologicznego", jak mawiano wcześniej) oraz programu filozoficznego nazwanego "programem systemu filozofii syntetycznej".
Pozostawał pod wpływem teorii Karola Darwina, ale także sam wpłynął na darwinizm.
Uważał, że cały Wszechświat podlega ewolucji - stopniowemu i systematycznemu różnicowaniu się części budujących określony porządek. Wszystkie układy w świecie i sam świat jako całość podlega postępowi, przechodząc od stanu chaosu do wyżej zorganizowanej jedności.
Według niego świat pojmować można jako mechanizm - i taki właśnie charakter miały proponowane przez niego zasady ewolucji.
Rozciągał je na wszystkie dziedziny rzeczywistości. Uważał, że ewolucja kultury jest zbliżona do biologicznej, podobnie miał się też rozwijać ludzki umysł.
Twierdził, że wynikiem ewolucji jest również świadomość - czyli że można sklasyfikować formy (poziomy) świadomości odpowiadające ewolucji istot żywych.
Etyka zaproponowana przez Spencera była skrajnie naturalistyczna: utożsamiał działania moralne z naturalnymi, czyli zgodnymi z ogólnymi prawami ewolucji.
Według niego zasady etyczne nie są uniwersalne ani trwałe, gdyż - wytworzone w toku ewolucji - za jakiś czas ulegną zmianie.
Poglądy te prowadziły Spencera do hedonizmu.
W teorii poznania był agnostykiem.
Podobnie jak Immanuel Kant, do którego nawiązywał, uważał, że istota rzeczywistości jest niepoznawalna.
Zmarł w 1903 roku.
Najważniejsze jego publikacje:
A System of Synthetic Philosophy (10 tomów 1862-1896)
cykl ten zawiera m.in.
Principles of Psychology (1870-1872)
Principles of Biology (1864-1867)
Principles of Sociology (1876-1896)
Katarzyna Adamala
|