 August Weismann
Urodził się w 1834 roku.
Był niemieckim zoologiem; od 1873 profesorem uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim.
Jest twórcą teorii neodarwinizmu, zwanej również weismanizmem (nie mylić z późniejszym neodarwinizmem, czyli syntetyczną teorią ewolucji Simpsona i Mayra, która stanowi podstawę współczesnego rozumienia tego procesu). "Weismanizm-morganizm" (uwzględniający dorobek genetyki klasycznej Thomasa Hunta Morgana) stanowił pogardliwe określenie "biologii burżuazyjnej" i obiekt zajadłych krytyk "twórczego darwinizmu", czyli łysenkizmu (neolamarkistowskiej "postępowej biologii" obowiązującej w bloku komunistycznym w czasach stalinowskich).
Uznawał dobór naturalny za główny czynnik ewolucji, zakładał też dziedziczenie jedynie tych założeń genetycznych, które są zawarte w tzw. plazmie zarodkowej komórek rozrodczych.
Zaprzeczał możliwości przekazywania z pokolenia na pokolenie cech nabytych.
Za źródło zmian w plazmie zarodkowej Weismann uznał: zapłodnienie, dojrzewanie komórek rozrodczych, związane z podziałem redukcyjnym plazmy, oraz dobór naturalny funkcjonujący w obrębie determinant plazmy zarodkowej (jako determinanty Weismann określił cząstki zawarte w chromosomach, z których każda jest odpowiedzialna za wykształcenie danej cechy).
Założenia Weismanna, m.in.: istnienie informacji genetycznej w chromosomach, podział redukcyjny "plazmy zarodkowej" (czyli mejoza), funkcja zapłodnienia w procesie dziedziczenia, rozdział komórek szlaku płciowego od komórek somatycznych (u zwierząt) uzyskały naukowe potwierdzenie i należą do podstawowych twierdzeń współczesnej genetyki.
Weismann przyczynił się do spopularyzowania w Niemczech teorii Karola Darwina. Jest autorem licznych prac zawierających teoretyczne rozważania z zakresu ewolucji, genetyki i zmienności.
Zmarł w 1914 roku.
Najważniejsze jego publikacje:
Uber die Vererberung (1883)
Vorträge über Descendenztheorie (1902)
Katarzyna Adamala
|